Komen jullie nog eens frambozen eten?

2014-08-31_21.51.59
Met nog de smaak van de frambozen in mijn mond fiets ik terug naar huis en ik denk: “Dat zal ik zeker doen, samen met Freek.”

Al zo lang was ik nieuwsgierig naar Loes en haar tuin. Ik heb haar al weken niet gezien en het wordt tijd om haar en die tuin op te zoeken. Als ik aan kom fietsen zie ik al de brede oprit waar nieuw grof grind is aangebracht. Ik zet mijn fiets naast het huis en door het keukenraam zie ik Loes al staan met de theepot in de hand. We zijn blij elkaar weer te zien. Eerst thee drinken of eerst de tuin in? Ik kijk om me heen en ik weet niet wat ik zie. De vorige keer stonden de vruchtbomen weelderig te bloeien en nu is dit alles tot vrucht gegroeid. Een felrode appel trekt mijn oog. Hier wil ik een foto van maken, dus fiets ik naar huis om mijn fototoestel te halen. Loes, op blote voeten, haalt intussen salie en rozemarijn uit de tuin om daar thee van te zetten.
2014-09-01_11.19.40
Als ik terugkom hoor ik ruisende bomen en de thee ruikt en proeft naar kruiden. In de hoek hangt een decoratieve streng knoflook. We hebben lekker de tijd om bij te praten maar de tuin die lonkt en trekt ook onze aandacht. Wat een lustoord is dit! In deze tuin worden geen chemische middelen en kunstmest gebruikt.
Ik verbaas me steeds weer opnieuw. Er is hier werkelijk een wonder gebeurd. Deze grote tuin van 85 meter lang en 20 meter diep met zijn vele fruitbomen, groente, kruiden en ik weet niet wat allemaal nog meer is volgroeid. Wat een oogst! Het is hier ook zo heerlijk stil. Ik hoor vogels in de lucht, ritselende bladeren in de bomen en tokkelende bruine kippen in de grote ren. De poes slaapt in de warme kas. Dit is een plek om bij te komen, zo kom je tot jezelf.

de kweekbakjes staan op draad, zodat de slakker er niet bij kunnen komen
de kweekbakjes staan op gaas, zodat de slakken er niet bij kunnen komen

Maar toch gaat niet alles vanzelf. Als ik om me heen kijk zie ik noeste arbeid. Hier staan wel 10 bakken met honderden piepkleine plantjes honing bessen, zelf gezaaid van zaad uit Canada. De envelop met dat zaad uit Canada kwam helemaal rood bevlekt aan. Grote stammen en takken zie ik liggen in het gras. De boerenjasmijn is gedund en gesnoeid. Nu wacht dit alles nog op een verdere verwerking. Wat een energie vraagt dit. Stevige stammen zullen in de houtopslag komen en later zal het in de winter weer warmte en energie in de kachel geven. Alles komt zo weer in de kringloop van de natuur terug. Kijk maar naar de enorme bergen compost met daarachter nog een hele rij compostvaten. Eric is een specialist op dit gebied. Hij geeft zelfs cursussen om te leren goed te composteren.
2014-08-31_22.36.10
Wat een bijzondere mensen zijn Loes en Eric. Zij hebben elkaar leren kennen toen ze in Wageningen studeerden en ze delen duidelijk dezelfde passie. Ik heb veel bewondering voor hen. Deze tuin vraagt veel liefde, energie en alle tijd. Dat moet lastig zijn als je lijf dat soms niet geeft. Wat moedig om dan toch met geduld door te gaan. Ik zie dat die tuin ook zoveel positiefs teruggeeft, zou dat het geheim zijn wat hier werkt?
We lopen een rondje. Loes vertelt en ik maak een foto van al dit moois. Ik zie heerlijke frambozen en we eten er een paar. De lucht betrekt, het gaat regenen. Loes zegt: “Eet er lekker van, ze zijn nu zo heerlijk rijp en we hebben er zoveel”. Maar het wordt tijd om weer te gaan. De lucht wordt licht, het is droog, snel pak ik mijn fiets. “Kom je nog eens frambozen eten?” hoor ik Loes zeggen als ik de straat uitrijd.

De volgende dag gaan Freek en ik samen nog even naar Loes en haar tuin. Het is stil als we onze fietsen tegen het huis zetten. Zou er niemand thuis zijn? Ik hoor zacht knippen, tik, tik, tik, en ik zie Eric midden in het gras. Heel secuur, rustig, en precies ordent hij de stammen en takken. Op plastic, netjes geordend liggen bergen hout die bij elkaar straks naar hun plek gaan. Naar de houtopslag waar in de winter de egel zijn winterslaap houdt. Of naar de afrastering van de tuin of op de composthoop. Eric vertelt en daar komt Loes ook al aan. “Komen jullie frambozen eten?” hoor ik haar zeggen. We maken een rondje door de tuin. Freek maakt foto’s en Loes vertelt honderduit. Wat een enthousiasme hoor ik toch! Wat weet zij veel van de natuur, van elke boom, plant kruid of wat dan ook. Ik spits mijn oren en ik schrijf op wat er gezegd wordt want al die informatie kan ik niet onthouden.

linksboven: rode hazelnoot. rechtsonder: milde boerenkool
linksboven: rode hazelnoot.
rechtsonder: milde boerenkool

Er staat een heuse vijgenboom, de Brown Turkey, met heerlijk sappige vijgen. Deze vijgenboom doet het goed in ons Nederlandse klimaat. Loes pakt voor ons een vijg van de boom, ik leg het in het gras. Die neem ik straks mee naar huis. In de kruidenhoek zie ik frisgroen rozemarijn, salie, munt, tijm. Verder zien we roomse kervel, in de kas is bieslook, snijselderij en peterselie en langs de rand hangen frisse heerlijk zoete tomaatjes. We zien een lange laan van verschillende appelbomen. Die felrode appel, Santa is de naam, trekt, hoe zou dat smaken? Er zijn rode sterappels en mooie groene goudreinetten. “Als die boom gedund wordt dan krijg je mooie grote frisse appels,” hoor ik. Er staat een hele oude appelboom, de Groninger Kroon. Er zijn ook appelbomen die geleid worden, wat een mooi gezicht!”Het lijkt wel dat de boom weet wanneer een appel is aangevreten door insecten”, zegt Loes, “want dan laat de boom vanzelf zijn appel vallen.” Ik zie verschillende appels op de grond liggen. Een groene ronde vrucht trekt mijn aandacht, het is een walnotenboom. En kijk eens naar die prachtige rode en groene hazelnoten. In Kent in Engeland zagen ze daar de takken af zodat je zijtakken krijgt met mooie rode hazelnoten. “Laatst zag ik in de straat een eekhoorn”, zegt Loes “ik hoop niet dat het beestje de weg naar onze tuin vindt”..

We komen bij de bessenboompjes en de bedden aardbeien van dit jaar en het jonge groen dat volgend jaar aardbeien zal geven. Ach, eigenlijk moet je dit alles in deze tuin zien, horen, ruiken en proeven, dat is het allermooist! Herinneringen van heel vroeger komen bij me boven. In gedachten zie en ruik ik de boomgaard en tuin van mijn oma uit Friesland. Wat veel fruitbomen stonden daar met sappige rode-, zwarte- en kruisbessenstruiken!

boven: rolschoffel
boven: rolschoffel

We komen bij de groentehoek. Ik zie milde bleekselderij, een milde soort van boerenkool en rode en witte kool met gaatjes, omdat de slakken hier ook van eten. Nog veel meer groente, bieten, spekbonen en snijbonen op de lange stokken, wortels en spruiten en brave Hendrik, een soort spinazie. In een hoek bij de schuur hangt vrouwtjes hop, dat geeft bellen wat gebruikt wordt voor het brouwen van bier. Op de grond ligt zwart onkruiddoek, slim, en we zien ook een rolschoffel. Wat handig, zo haal je al lopend het onkruid uit de paadjes van de moestuin. Als reuzen zo groot lachen pompoenen, courgettes en pastinaak me toe. Loes geeft ons een grote courgette. Die leg ik naast de vijg in het gras. Er zijn ook ‘vreemdelingen’ in de tuin. Het zijn knollen uit de Andes en het proeft naar aardappels. Ze zijn bruin en groot en het lijkt wel op een olifantenpoot. Ook wijst Loes ons nog op een groente uit Ghana. Op het kaartje ernaast staat Yams.

Er is ook kleur van bloemen in de tuin. Kijk maar naar de lila phloxen en de paarse smeerwortel, dat lusten de kippen zo graag! We genieten van dit uitje in de tuin en nog even snoepen we van die heerlijk rode frambozen die helemaal geen beestjes hebben. Hoe is het mogelijk! Ik verbaas me over de gezonde krachten die de natuur geeft.

“Komen jullie nog eens frambozen eten?”vraagt Loes als we vertrekken. Door het keukenraam wijst ze nog op een grote bruine knol. Straks zullen ze dat gaan eten en het lijkt op een olifantenpoot.
Mooi,is dat, een tuin die vraagt en neemt maar ook zoveel teruggeeft!

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s