Herinneringen aan open monumentendag in de bunkers

Ik denk vandaag even terug aan de bijzondere middag die we op 13 september hadden. Wat hadden we een fijne dag! Beleef het maar even mee door het volgende verhaal te lezen.

Altijd als ik hier op Goeree langs één van de bunkers fiets dan móet ik er wel even naar kijken. Die bunkers, ze lijken zo mysterieus. Welke geheimen hebben zich hier afgespeeld en hoe ziet het er daarbinnen uit? Freek vertelt over de rommel die vroeger in de bunkers bij Castricum lag waar hij zich als kind omkleedde als ze in zee gingen zwemmen. Ze speelden er en het was altijd spannend in die bunkers. Ze zwommen met eb naar een gezonken onderzeeër die voor de kust lag.

onder links toiletbunker,onder rechts uitleg van de gids bij de plaats voor het kanon
onder links toiletbunker,onder rechts uitleg van de gids bij de plaats voor het kanon

Vandaag op Open Monumentendag is er gelegenheid om iets meer van de bunkers in de Punt bij Ouddorp te weten te komen. De stichting WO2GO opent haar deuren op de bunkerroute en er zullen rondleidingen door gidsen gegeven worden. Wij willen dit meemaken en rijden er naar toe. Bij de Punt zien we een witte vlag bij een bord met een foto van twee bunkers. We zoeken die bunkers maar zien ze niet. Die bunkers zijn goed verstopt! We vragen het aan iemand en ontdekken dat we aan de overkant van de weg een pad in de duinen moeten aflopen. Het zandpad loopt zwaar omhoog en na een poos zien we in de verte weer een witte vlag. We horen stemmen, we zijn er!

Bij de ingang van een bunker wordt een demonstratie gegeven met radiografische bestuurbare tanks. Er is een miniatuur dorp te zien waar veldslagen gehouden worden. Er staan verschillende mensen te kijken en we wachten op de volgende rondleiding.

links boven: gasmasker; rechts boven: onderzijde van een eetbord; links onder: dwangbevel om te werken voor inwoner van Ouddorp; rechts onder: veldtelefoon
links boven: gasmasker; rechts boven: onderzijde van een eetbord; links onder: dwangbevel om te werken voor inwoner van Ouddorp; rechts onder: veldtelefoon

We lopen een bunker in en bekijken de expositie. Pas op, het is hier donker en verhoogde drempels en lage deurposten zijn hard! De donkere bunker is op een enkele plaats een beetje verlicht en ik zie originele voorwerpen uit de oorlogsdagen die in de bunker werden gebruikt. Etensborden met een Duits teken, een gasmasker, geweren, munitie, er ligt heel wat op deze tafels ten toon gespreid.
Ons valt een papier op met een vordering van een persoon uit het dorp die opgeroepen werd om aan de bunkers te bouwen! Dat was wat, mannen werden zomaar gedwongen om hun eigen huis en gezin te verlaten en zich te melden voor de Arbeitseinsatz. Door de smalle vochtige gangen klauteren we weer omhoog langs bergen zand. De vrijwilligers van de stichting WO2GO hebben hard gewerkt om al dit zand weg te scheppen zodat we naar binnen kunnen. Er staat een aggregaat te ronken voor het opwekken van elektriciteit. Er is drinken te koop en op een groot scherm worden foto’s vertoond van de werkzaamheden om dit complex vrij te graven en te restaureren. Deze worden afgewisseld door films en documentaires over de Atlantikwall. Dit was de Duitse verdediging van West-Europa, die zich uitstrekte van Noorwegen tot aan Spanje.

De gids vertelt over de historie van dit complex en de Atlantikwall op Goeree-Overflakkee. Hier op Goeree-Overflakkee zijn van 1942 tot 1945 ongeveer 300 bunkers gebouwd.
Alles wat in het schootsveld van de kanonnen stond moest worden afgebroken.
Het dorpje Havenhoofd stond in de weg, bomen en struiken werden in de duinen verwijderd. Het werd een kale vlakte.
Als we een fietstocht maken door Havenhoofd dan valt op dat alle huizen van na de oorlog zijn. In het plaatsje Oostdijk fietsen we ook altijd langs verschillende bunkers.
Sommige inwoners noemen de bunkers spottend ‘de Duitse architectuur.’

Speciaal voor vandaag zijn er twee zogenaamde ‘St-bunkers’ geopend. Het ‘St’ teken staat voor ‘Standiger’ dat bomvrij betekent.
We staan hier op het hoogste punt van Goeree-Overflakkee. Achter groen en een bomenrij zien we het meer de Grevelingen liggen. Dit punt was omgeven door de zee. Door de bouw van de Delta Werken is deze strook groen ontstaan. Dit was natuurlijk een prachtig punt voor de verdediging van de Duitsers. Er stond hier een aggregaat om elektriciteit op te wekken. Met grote zoeklichten werd in het donker de omgeving in de gaten gehouden om de geallieerden op afstand te houden. Er waren 2 kanonnen, één stond op een vaste plek en de andere was verrijdbaar zodat deze bij nood opgetrommeld werd. ‘Wat was dat een gezwoeg door al dit zand,’ denk ik. Er staan op dit complex 19 bunkers, iedere bunker had zijn eigen functie.

in de oorlog werden door de Duitsers alle struiken en bomen in de duinen verwijderd, nu wordt het schootsveld overwoekerd door struikgewas.  Bovenste foto's: periode 1940-1945
in de oorlog werden door de Duitsers alle struiken en bomen in de duinen verwijderd, nu wordt het schootsveld overwoekerd door struikgewas.
Bovenste foto’s: periode 1940-1945

We gaan de bunker binnen die dienst deed als verblijfsruimte voor 24 man. We zien twee ruimtes, er was plaats voor 2 kachels. Er waren dubbele deuren en ik zie de ventilator met een klep er voor die dicht ging bij een gasaanval. De groep loopt weer verder. We komen langs de plek waar een pomp voor watervoorziening was aangelegd. Maar, helaas, het gaf alleen brak water. De boeren uit Ouddorp moesten de Duitsers van schoon fris drinkwater voorzien. Als hier iets nodig was dan werd het gewoon gevorderd van de inwoners. De betonnen muren van de bunkers zijn wel 3 meter dik! Iedere bunker werd omhuld door meters dik fijn zand.
Altijd maar weer stuift de wind het zand de bunkers in en het maakt de paden onzichtbaar.

De gids loopt fier voorop en we komen ver weg bij de bunker voor de latrines. Er waren 2 toiletten. Dat was een plank met een gat er in en een emmer er onder. Er naast was een kleine wasgelegenheid. ‘Oei, dat was in het donker een eind lopen,’denk ik.
Ook de bunker met de munitie voorraad staat verder weg. De groep loopt langs de plek waar veel zicht op de omgeving was. Hier stond een grote draaibare geschutskoepel. We zien ook verschillende plekken waar schuttersputjes stonden. De gids vertelt honderd uit en hij loopt met ons de hele bunkerroute.

Door al deze verhalen komen herinneringen bij de mensen van de groep boven. Ik hoor verschillenden hierover praten. We zijn allen onder de indruk over alles wat er hier gebeurde. Aan het eind van de oorlog zijn deze Duitsers naar de Peel gestuurd en daar zijn ze bijna allemaal gesneuveld.

‘Wat een ellende, die zinloze oorlog die alleen maar verliezers kent.
Wat zou het mooi zijn als we er iets van geleerd hadden,’ denk ik.
[ Deze site volgen? Klik op volg in de zwarte balk bovenin ]

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s