Geraakt door The Glasgow Boys in het Drents Museum in Assen.

Tentoonstelling schilderijen van "the Glasgow boys" in het Drents Museum.
Tentoonstelling schilderijen van “The Glasgow Boys” in het Drents Museum.

Wie zijn ze toch, die gedreven Schotse schilders die The Glasgow Boys worden genoemd, wat drijft hen en wat zoeken ze? Ze zijn gegrepen en beïnvloedt door schilders van het impressionisme. Ze zoeken licht, mooie luchten en vrolijke tinten en kleuren om dit alles op het doek te zetten. Weg met het donkere weer en de zware sombere kleuren. Als een wervelwind trekt deze groep jonge schilders rond 1880 door Schotland, Engeland, Frankrijk en zelfs Japan! Zij zoeken licht en noemen zich de Boys. Het is hen gelukt om zonder opsmuk pure frisse schilderkunst op het doek te krijgen. Het zijn de gewone landschappen, mensen van het platteland en ongedwongen kinderen die juist bijzonder en het waard zijn om te schilderen. In het Drents Museum in Assen is al dit moois te bewonderen. Wij gaan er naartoe want wij willen dit graag zien.

Wij hebben er gewoond. In Assen. En ook daarom is het leuk om hier weer even rond te lopen. Gelijk na binnenkomst stappen we al in de voetsporen van de schilderkunst van de Boys. Zo rond 1880 zwerven deze kunstenaars over het Schotse platteland. Aan de kust en overal in het platte land zoeken de schilders naar hun eigen schildersparadijs. Ze vermijden de hoge heuvels die al zo vaak door oudere Schotse schilders zijn neergezet. Nee, zij zoeken juist het pure, de eenvoud, de rauwe werkelijkheid van het plattelandsleven. Geen mooimakerij maar de echtheid en de herkenbaarheid van het beleven van plekken en mensen. Ze schilderen het liefst buiten, boerenkinderen, over Het hooien en Niets te doen. Ze worden beïnvloed door de Franse schilder Jules Bastien-Lespage, de Haagse school en anderen. In de winter keren ze terug naar Glasgow, daar discussiëren ze met elkaar. Ze werken en ploegen aan hun eigen artistieke grond. Ze ploeteren en zaaien om later met succes te oogsten!

Bij binnenkomst blijf ik geraakt staan. Wat ik zie is een schilderij dat opvalt door zijn puurheid. Ik zie een meisje, een kind nog dat haar ganzen hoedt. De ganzen lopen trots en statig, het meisje met een stok kijkt verstild voor zich uit. Ze draagt een mooie hoed, kleren en laarzen met aarden tinten. Het is net alsof ik dit meisje tegen kom.

"Naar een nieuwe weide" Olieverf op doek - jaar 1881
“Naar een nieuwe weide” Olieverf op doek – jaar 1881.

Het is vandaag best druk in het museum. Veel mensen staan stil en rustig naar de werken te kijken. Het is muisstil. Niemand gaat voor een ander staan, om de beurt hebben we tijd om de kunstwerken in ons op te nemen. Fijn is dit. Op een plek waar niemand kijkt zie ik een pentekening van een schilder die de duinen in loopt met zijn grote schildersezel op zijn rug. Het lijkt alsof de harde striemen wind de schildersezel omver blaast. ‘Geschikt weer voor mijn doek’, staat er naast gekrabbeld. Ach ja, buiten schilderen wilden ze zo graag, maar in Schotland waar het veel regent en hard waait, is het helaas vaak niet mogelijk.

Verderop sta ik stil te kijken naar een klein schilderwerk van een meisje, zittend met gestrekte benen naast een stevige donkere boom met het uitzicht naar stille lichte schapen in de beslotenheid van het warme land. Wat een vredig tafereeltje lijkt dit en wat een rust gaat er van uit.

Het volgende schilderij wat ik zie is van olieverf op het doek. Er is een landarbeidster te zien. In haar armen houdt zij een grote berg stro, strohalmen vallen op de grond. Je hoort ze bijna ritselend dwarrelen. Als ik goed naar haar gezicht en ogen kijk, zie ik dat ze hard moet werken, er valt weinig te romantiseren, er moet gewerkt worden.

Het volgende stuk laat twee jongedames zien die aan het naaien zijn. Ze zitten lekker buiten in de schaduw onder een boom, naast het verfrissende water. De dame op de voorgrond draagt een prachtige lichtroze japon. De zon licht de kleur vrolijk op. De andere dame kijkt haar olijk aan. Ze hebben vast vrolijke verhalen! Wat een mooie warme levendige kleuren zijn hier gebruikt.

"Naaien in de schaduw" - olieverf op doek - jaar 1881
“Naaien in de schaduw” – olieverf op doek – jaar 1881.

Ineens wordt mijn oog getrokken naar een werk met donkere kleuren en een heel lichte lucht die de aandacht trekt. Wat zie ik daar toch? Het zijn witte ganzen die voortgedreven worden door een wazig vaag ganzenhoedstertje. Het is bijna donker en het licht van de lichte lucht wordt verlicht in het glinsterende water! Ik zie grassen en waterplanten drijven.

"Huiswaarts"  - olieverf op doek - jaar 1880.
“Huiswaarts” – olieverf op doek – jaar 1880.

Wat is het stil om me heen. Bijna iedereen staat verwonderd te kijken naar alle kunstwerken die hier hangen. Om de beurt lopen we langs alle schilderstukken. Plotseling is de rust voorbij. Een  grote groep dames met een luid pratende gids loopt langs verschillende schilderstukken. Op een afstandje luister ik heel even mee, ik wil graag iets opsteken van de kennis van deze gids want ik weet me een leek op dit gebied. Maar na een poosje heb ik toch zin om zelf met eigen ogen verder rond te kijken. Goed kijken vraagt concentratie, maar de luide stem van de gids met de grote groep dames werkt storend, het leidt me af, jammer is dat. Ik vraag me af waarom er geen koptelefoons gebruikt worden. Geen nood ik probeer een rustige plek te vinden om al dit moois in me op te nemen. Het is mooi dat naast ieder werk een beschrijving is te lezen.

Er moet geld in het laatje van de The Glasgow Boys. Als ze rijkere mensen schilderen is dit misschien het geval. Op een olieverf schilderij zie ik een rijke dame in een hangmat liggen, een kopje thee staat naast haar. De omgeving, het verfrissende water, is aantrekkelijk, het water licht op, de zon schijnt in het groen op de achtergrond.

De hangmat - olieverf op doek - jaar 1884.
De hangmat – olieverf op doek – jaar 1884.

James Guthrie schildert het dochtertje van een rijke heer. Het meisje draagt een licht gele glanzende zijden of satijnen jurk met rimpels in de pofmouwen. Op een ander kleurig schilderij zie ik deftige dames theedrinkend in de schaduw van een zonnige tuin. De zon, de warmte en lichte tinten spatten van het doek af.

De eerste opdracht van een rijke glasfabrikant uit Glasgow aan James Coultrie om een portret van zijn dochter te schilderen (jaar 1882)
De eerste opdracht van een rijke glasfabrikant uit Glasgow aan James Guthrie om een portret van zijn dochter te schilderen (jaar 1882)

Toch word ik vooral naar het werk met eenvoud en sobere, aarde kleuren getrokken. Ik zie een stuk met kinderen die rechtuit voor zich kijkend verder lopen, op weg naar school? De meisjes dragen schorten en stevige schoenen, de bruintinten en aardekleuren- vind ik zo echt en puur.

"Schoolkameraadjes" olieverf op doek - jaar 1884/1885
“Schoolkameraadjes” olieverf op doek – jaar 1884/1885.

Het volgende werk laat twee boerenkinderen zien zittend en liggend in het gras tussen de bloemen. Verwezen kijken ze voor zich uit. Het zijn warme groen tinten, de gezichten lichten op, de lucht is licht.

Naar het volgende stuk kan ik wel heel lang kijken. De gezichten van de kinderen kijken ernstig, met een sierlijke boog legt het meisje een appel in de mand van de jongen. Het is een sfeerplaatje met eenden of ganzen links van hen achter de bomen die verdieping geven.

"In de boomgaard" - olieverf op doek - jaar 1885/1886.
“In de boomgaard” – olieverf op doek – jaar 1885/1886.

Over de hele collectie is natuurlijk veel te zeggen. Maar dit alles hier over te brengen lukt niet want je zou het zelf moeten zien en ervaren. Het laatste stuk waar ik nog iets over wil zeggen schittert me tegemoet. De lucht weerkaatst in het water. Diepe warme roodbruine paarse en grijze tinten kleuren dit bijzondere mooie werk.

We zien foto’s van de tien kunstenaars en lezen over hun kunst en leven. Het aardige is dat we de donkere kleuren van hun eigen land in enkele stukken weer terug zien als ze na jaren weer in hun eigen Schotland zijn beland.

Het wordt al later, veel mensen zijn al vertrokken. Nu is het heerlijk om nog even om ons heen te kijken. Ik ben blij dat ik deze mooie collectie heb gezien, het is echt de moeite waard. Eigenlijk zou ik na een poosje dit alles nog eens willen zien.

Maar nu is het tijd om te vertrekken. We gaan naar buiten. De omgeving trekt. Wat een fantastisch aangelegde tuin zien we naast het museum, prachtig! Het pad gaat omhoog, grote gedeelten met groen trekt de aandacht. Wat een mooie vormgeving met lange paden. We lopen door de Gouverneurstuin naar het centrum, terug naar onze auto. Assen is zo anders dan toen wij hier woonden. Het is mooi geworden en toch zichzelf gebleven zoals wij Assen kennen.

Advertenties

Een gedachte over “Geraakt door The Glasgow Boys in het Drents Museum in Assen.

  1. Hoi Anneke,
    Ik heb de tentoonstelling ook gezien, en er enorm van genoten! Wat prachtig geschilderd,en wat een lieve onderwerpen Bedankt, dat jullie ze op de foto hebben gezet
    Lieve groet van Gé.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s