De wonderlijke beklimming van de Sint-Jan in den Bosch.

Met interesse blader ik door het boek waar veel uitleg over de schilderijen van Jeroen Bosch gegeven wordt. Verbaasd kijk ik naar de ‘Tuin der Lusten’ waar zoveel vreemde fabeldieren en -figuren te zien zijn. Het is dit jaar 500 jaar geleden dat Jeroen Bosch (ca. 1450-1516) in ‘s-Hertogenbosch woonde en werkte. Hij wordt herdacht met een uitgebreid programma waarin veel te ontdekken valt. Wij gaan dit mee beleven.

Met de tickets in de hand lopen we vanaf de parkeergarage gelijk al over een mooi pad langs vijvers en groen het oude stadscentrum binnen. Gidsen wijzen ons de weg naar de Sint-Jan die we straks gaan beklimmen. Daar gaan we naartoe. We hebben nog genoeg tijd om de Sint-Janskathedraal te bekijken. Wat een enorm grote kathedraal is dit, gebouwd in de tijd dat Jeroen Bosch leefde. Dan is het tijd voor de wonderlijke klim omhoog.

000 - st jan den bosch
De St. Jan in den Bosch, een voorbeeld van de Brabantse gotiek.

Vanaf de grond zijn de 96 luchtboogbeeldjes die deze luchtbogen versieren bijna niet te zien. Maar nu, na 500 jaar is het mogelijk ze van heel dichtbij te bewonderen. We klimmen 25 meter omhoog, daar worden we opgewacht door drie gidsen die op verschillende plekken staan om informatie te geven. We lopen door aangepaste dakgoten en genieten van de architectuur, de luchtboogbeeldjes, het uitzicht over de stad en het natuurgebied het Bossche Broek.

011 - luchtbogen
Al vele eeuwen kijken deze figuren op de luchtbogen naar beneden. Nu zijn ze voor ons even zichtbaar.

Ik weet niet wat ik zie. Het is ijskoud, met de capuchon op waait de koude noordenwind me nog om de oren. Maar dat is niet erg. Veel mensen lopen achter me langs. Wat is dit bijzonder om al die fantastische beelden zo goed van dichtbij te kunnen bewonderen. Zittend op mijn knieën kijk ik door de open ruimte van de balustrade. Ik neem de tijd om de beelden en hun vormen goed in me op te nemen. Via de plattegrond kan ik goed zien wat de beelden moeten voorstellen. Keurig achter elkaar staan ze op de luchtbogen. Opvallend mooi vind ik de peinzende man met zijn vriendelijke uitstraling. De herder heeft echt een ruig gezicht van het altijd maar buiten zijn. Er is een man die op zijn hand zit en een man die wel erg ver achterover hangt. Wat grappig, een aap die zijn jong aan het vlooien is. Ik zie monsters, duivels, een metselaar, leeuwen, muzikanten, wat is er veel te zien! Zie onderstaande slide show.

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

 

Veel beelden zitten dik onder de groene algen. We lopen langs de zuid- en de noordzijde. Wat zullen de beelden zeggen als ze kunnen praten? Wat hebben ze altijd onder hen voorbij zien gaan? “Deze beelden zijn copieën van de beelden uit de vijftiende eeuw”, vertelt de gids ons. Ook leest ze ons met plezier een gedicht voor over het beeld van de achterover hellende man en ook nog ééntje over de peinzende man. We zijn na een paar uur behoorlijk verkleumd maar deze wonderlijke beklimming is echt de moeite waard! Voldaan gaan we weer naar beneden. Eerst zoeken we een restaurantje op om lekker op te warmen.

We lopen verder langs de deftige markt waar Jeroen Bosch vroeger heeft gewoond. Nu gaan we naar de tentoonstelling met werk van de schilder zelf in het Noord Brabantsmuseum. Het is erg druk in het museum. Mensen staan rijen dik voor de schilderijen. Maar als je genoeg tijd neemt is er gelegenheid om het werk goed te kunnen zien. Ik zie het schilderij van de hooiwagentriptiek. Het stelt de levensweg van de mens voor. De reusachtige hooiwagen is een metafoor voor geld en bezit. Van alle kanten is er de verleiding van hebzucht voor iets wat geen waarde heeft.

De 'hooiwagen' van Jeroen Bosch.
De ‘hooiwagen’ van Jeroen Bosch.

Met een boekje in de hand loop ik langs al de kunstwerken. Dit geeft enige duidelijkheid over de mogelijke betekenissen. Mij valt op dat de mens vaak als pelgrim wordt afgebeeld. Het gaat over de mens op zijn levensweg en de duivel die hem van het juiste pad probeert af te brengen. Maar engelen geven wijze raad.  Het gaat meestal over de keuzes van goed en kwaad. Vaak ontdek ik op een werkstuk een uil die toekijkt.

Een bijzonder schilderij is die waar de gekruisigde Christus afgebeeld is. De ogen van Jezus vallen ons op. Vanuit alle kanten waar je staat kijken zijn ogen ons aan. Het is alsof de schilder wil zeggen dat Jezus oog heeft voor anderen, ook als hij zelf lijdt.

We lopen langs al deze bijzondere kunstwerken en zijn onder de indruk van alles wat we vandaag zien. Het wordt al later, tijd om naar huis te gaan.
Stil lopen we terug naar de parkeergarage over het mooie pad langs de vijvers en het groen. Het was een prachtige dag!

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s