Rondje Trynwâlden en het Bildt.

Sinds mensenheugenis zijn er vele wegen die naar Rome en Santiago gaan.
Wij vertrokken uit België maar we willen nog vanuit onze eigen omgeving een deel naar ons beginpunt fietsen. In de Jacobsstaf, het blad van Het Genootschap van Sint Jacob, lezen we over het Jabikspaad. Wie wordt dan niet nieuwsgierig? Wij krijgen zin om delen van dit pad te gaan fietsen.

Camino Frisia en Jabikspaad
Camino Frisia en Jabikspaad

We lezen: de oorsprong van het Jabikspaad ligt in de geschiedenis van de eerste boeteling de valsemunter Asing die door abt Freek van Hallum rond 1165 naar Jeruzalem, Rome en Santiago de Compostella werd gestuurd. Hij liep de Camino Frisia met zijn reisgenote Gertrudis, de eerste Friese pelgrim waarvan bekend is dat zij Santiago de Compostella inderdaad bereikte. Ze vertrokken vanuit het klooster Mariëngaarde in Hallum dat aan het Jabikspaad ligt. Waarschijnlijk zijn ze naar Stavoren gereisd en daar aan boord gegaan.

Het is zaterdag 27 augustus prachtig mooi zomers weer. We rijden met de auto en de fietsen achterop naar het dorpje Oenkerk dat op een zandrug ligt in de Friese Wouden, waar mijn ouders opgroeiden. Daar parkeren we de auto bij de plaatselijke bakker die zoveel heerlijkheden verkoopt. We kopen er brood en de echte Friese oranjekoek. Nu kunnen we beginnen met onze fietstocht. Een blij gevoel stroomt bij me naar binnen.

We fietsen naar de Canterlandseweg in Giekerk. Ik ben verbaasd over al het frisse groen, de weidsheid, het licht en de blauwe lucht met bewegende inwitte wolken, wat prachtig mooi! Bij de begraafplaats rond de Martinuskerk stappen we van de fiets. Bij het graf van mijn grootouders staan we stil, de bomen ruisen, vogels zingen hun lied. We fietsen verder langs het weidse groene land naar de Elfstedenbrug over het water van de Murk waar duizenden blauwe tegeltjes zijn verwerkt in het ‘ It sil heve elfstedenmonument’. De zandrug van Trynwâlden met zijn drie dorpjes Oenkerk, Giekerk en Oudkerk ligt nu achter ons.

Elfstedenbrug bij Giekerk.
Elfstedenbrug bij Giekerk.

In het kleine dorpje Wijns gaan we met het pontje de Dokkumer Ee over. Wat is de sfeer hier ongedwongen. De pontbaas die ons overzet maakt een praatje, zijn zoontje speelt aan zijn voeten en zijn hond kwispelt met zijn staart. Over een smal pad fietsen we langs het water, ik ruik pas gemaaid gras, een oud vrachtschip nadert, koeien grazen in het land. Wat een rust!

Molen "de Hoop" in Stiens.
Molen “de Hoop” in Stiens.

Voor ik het weet zijn we al in Stiens, we rijden langs de windmolen De Hoop en loslopende kippen.
We zijn nu in de gemeente het Bildt met zijn eigen Bildtse sfeer, zijn taal, de sport en het kaatsen. Aan de weg zien we de kaats sport gepromoot terwijl we Sint Annaparochie binnen fietsen. Het is hier levendig, gezellig met terrasjes en in het centrum de achthoekige Van Harenskerk. Langs de autoweg zien we het voormalig bejaardentehuis de Vlaswiek , met ernaast een dierenweide, een gezinnetje zit lekker buiten te eten.
De Friese kop-hals-romp boerderijen vallen me op, het doet denken aan een liggende koe. Hierbij is het woonhuisgedeelte de kop, het middengedeelte de hals en de schuur de romp. Maar nu zien we ook Bildtse boerderijen waarbij het bedrijfsgedeelte haaks op het woongedeelte is geplaatst. Wat is het bijzonder mooi dat hier in Friesland zoveel gebieden hun eigenheid en sfeer hebben. En wat is er veel te zien en te lezen over hun geschiedenis, natuur en cultuur!
Een wereld gaat voor je open als je je er maar even in verdiept. Vroeger komt dichterbij. De verschillende typerende kerkjes die van verre al met hun torenspits in je oog springen. En dan de vele terpdorpjes en kloosters die in Noord Friesland stonden, wat is het boeiend en interessant!

Jacobuskerk in Sint Jacobiparochie
Jacobuskerk in Sint Jacobiparochie

We komen bij het beginpunt van het Jabikspaad, bij de Groate Tsjerke in Sint Jacobiparochie, die aan een Griekse tempel doet denken. Hier is het Pelgrimsinformatiecentrum van het Nederlands Genootschap ondergebracht. Natuurlijk lopen we naar binnen. Een bord met het camino teken nodigt al uit. Boven klinken stemmen, daar moeten we zijn. De koffie staat klaar en de hartelijke vrijwilligers zijn blij met iedere pelgrim of gast. We krijgen een stempel in ons pelgrimspaspoort, praten over de tochten die we allen gemaakt hebben en enthousiast delen we onze verhalen. Zin om opnieuw op reis te gaan groeit. Zo vliegt de tijd maar we moeten verder. Nog even bekijken we de expositie in de kerk.

Het schelpenpaadje naar Westhoek.
Het schelpenpaadje naar Westhoek.

Over een smal schelpenpad fietsen we naar de dijk bij Westhoek richting Altoenae. In de verte zie ik de lange rechte zeedijk met zijn kwelders en de Wadden. We fietsen over de Oudebildtdijk waar aan de noordkant veel oude dijkhuisjes staan en aan de zuidkant grote boerderijen, wat een verschil. Zouden de arme mensen vroeger met hun huisjes niet in het water hebben gestaan? We klimmen de trappen op bij de dijk en we zien de boot die naar Ameland gaat. Het waait hard en we hebben tegenwind. Het ruikt naar schapenmest en de schapen kijken me dromerig aan, langzaam gaan ze aan de kant als we langs hen rijden. We fietsen al maar door naar Oudebildtzijl waar we op een terrasje een ijsje eten.

Pelgrimsgroet langs het Jabikspaad
Pelgrimsgroet langs het Jabikspaad

Als we richting Nieuwebildtzijl fietsen zien we aan de kant van de weg een mooie versiering. Het is een windvaantje in de vorm van een pelgrim met zijn wandelstok die eindigt in de mooie schelp van een wulk waar eens een zeeslak in zat. Ik zie het bord van het buurtschap Zwarte Haan. Men zegt dat daar het Finisterre van het Noorden ligt. Ineens zien we een bordje met Open Tuin, hoe is het mogelijk, hier in het stille weidse land in de luwte achter de zeedijk is dit te bewonderen met er vlakbij een groen wilgentenenbogen kunstwerk, ‘ t Houten Hemeltje, de plek waar eens een boerderijtje stond. Dit plekje geeft een beschut gevoel met een open ruim uitzicht over de groene velden. Het waait keihard, we eten hier in de beschutting ons broodje.

Open tuin direct achter de waddendijk bij Ferwerd.
Open tuin direct achter de waddendijk bij Ferwerd.

In de verte zien we de kerktoren van het terpdorp Ferwerd. Midden in het centrum staat de Sint-Martinuskerk met rondom herinneringen uit vroegere tijden. Overal zijn bordjes waarop te lezen is wie er vroeger woonden. We zien de kosterij, de armvoogdijhuisjes en nog veel meer. Maar we hebben geen tijd om alles goed te bekijken. We fietsen verder naar de hoge terp bij Hogebeintum met zijn Romaanse kerk uit de 11e eeuw die in relatie stond met het vroegere klooster Foswert.

De St. Martinuskerk in Ferwerd.
De St. Martinuskerk in Ferwerd.

Langs het landgoed Harsta State fietsen we naar het terpdorpje met zijn kerkje in Ginnum.
Ik kan wel blijven vertellen over de geschiedenis van dit alles en hoe mooi het is om in dit verstilde land te fietsen. Eigenlijk zou je dit alles zelf moeten ervaren.
De lucht wordt dreigend donker, onweer hangt in de lucht. We fietsen snel via Jislum en Birdaard Oudkerk binnen. Er volgen hoosbuien, het bliksemt en dondert keihard, koude regendruppels ketsen hard en snel tegen ons gezicht. We schuilen onder een boom. Recht er tegenover woont imker Koopmans. Er wordt gewenkt: ” Kom, het is daar veel te gevaarlijk onder die boom, hier binnen is het droog.” Wat aardig en gastvrij, Friezen zijn hartelijk en niet gesloten! Binnen is het gezellig en we horen enthousiaste verhalen over het bijenleven en vakanties met de camper. In de tuin zien we bijenkassen, onze gastheer vertelt honderduit.

Schapen op de waddendijk.
Schapen op de waddendijk.

Maar het is weer droog, we kunnen verder! Over het bruggetje in Oudkerk fietsen we langs de Sint-Pauluskerk al snel Oenkerk binnen.
Deze mooie dag sluiten we af bij het graf van mijn ouders op de begraafplaats rond de Mariakerk van Oenkerk.

Van deze fietstocht hebben we een kort filmpje gemaakt, klik hier

Advertenties

Een gedachte over “Rondje Trynwâlden en het Bildt.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s